بارش های دو سال اخیر چه قدر در رفع خشکسالی تهران مؤثر بود؟

سید مهدی حسینی: همه ما در این سال‌ها کم یا زیاد درباره پدیده خشک‌سالی در کشور و بخصوص استان تهران خبرهای مختلفی شنیده‌ایم که شاید آخرین آن مربوط به ضرب العجل پنج ساله بختیاری مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب تهران درباره بحران آب در پایتخت و حاشیه‌اش بود. خبرهایی که اگرچه شنیدنش برای ما ناخوش‌آیند است اما فوایدی از جمله دقت بیشتر شهروندان و کشاورزان در مدیریت مصرف خود را به همراه دارد.

از طرف دیگر در طول اسفند ۹۸ شاهد بارش‌های خوبی در سطح استان بودیم به گونه‌ای که در یک فاصله زمانی ۲۴ ساعته رکورد مجموع بارش در این استان از سال ۱۹۵۱ میلادی به بعد شکسته شد که حتی این بارش ها منجر به آن شد که نقشه خشکسالی حوزه استان تهران از نقشه یک به نقشه دو تغییر یابد.

نقشه یک: پهنه بندی خشکسالی از ابتدای دی ۹۸ تا پایان اسفند ۹۸

نقشه دو: پهنه بندی خشکسالی از ابتدای اسفند ۹۸ تا پایان اسفند ۹۸

طبق تصاویر مشاهده می‌کنیم در بازه زمانی یک ماهه اسفند ۹۸ اتفاق خوشایندی که رخ داده، مناطق با خشکسالی شدید به مناطق با خشکسالی خفیف  مناطق نرمال به مناطق ترسالی شدید و ترسالی متوسط تبدیل شده است.

امسال دیگر کانون گردوغبار در تهران نداریم

محمد رستگاری معاون نظارت و پایش محیط زیست استان تهران در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در خصوص تاثیرات بارش‌های اخیر بر نقاط کانونی گردوغبار  اظهار داشت: همانطور که می‌‎دانیم پیدایش کانون‌های گردوغبار به علت خشک شدن اراضی و از بین رفتن پوشش گیاهی روی آن رخ می‌دهد که یکی از عواملی که  ضریب می‌دهد مربوط به چرای بی رویه دام ها می‌باشد و طبیعتا این باران‌ها و ریزش‌های الهی نقش مثبتی را جهت کمرنگ کردن این تقاط کانونی ایجاد می‌کند.

رستگاری ادامه داد: همچنین از یک منظر دیگر یک سری تالاب‌های فصلی (تالاب صالحیه البرز و تالاب بندعلی‌خان در ورامین، تالاب قنبر آباد و عشق آباد نیز در شهر ری) داریم که در صورت خشک شدن توانایی تبدیل شدن به کانون‌های گرد و غبار را دارند.

وی در پایان گفت: بارندگی های اخیر موجب آن شده است که دیگر نگرانی بابت خشک شدن این تالاب ها در ماه های آتی را نداشته باشیم اما در هر صورت در بلند مدت تداوم بارندگی نقش زیادی در عدم شکل‌گیری این کانون‌های گردوغبار  دارد.

با بارش هزار میلیمتر باران در سال هم مشکل خشکسالی حل نمی‌شود

مجتبی جلالی مدیرکل سازمان هواشناسی استان تهران در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری فارس اظهار داشت: در خصوص خشکسالی چون خشکسالی انباشته از قبل داریم تاثیر این بارش های اسفند ۹۸ در کوتاه مدت خوب خواهد بود ولی در بلند تاثیر زیادی نخواهد داشت.

وی با بیان اینکه در سال ۹۸ از سقف میانگین بارش در تهران عبور کردیم گفت: با اینکه میزان بارش ها در اسفندماه سال گذشته زیاد بود اما چون تداوم داشت اولا خوشبختانه شاهد سیل نبودیم و ثانیا این آب ها به خوبی جذب خاک شده اند.

مدیرکل سازمان هواشناسی استان تهران گفت: علت خشکسالی انسانی است و نمی‌توان گفت مثلا اگر در یک سال فلان مقدار بارش داشته باشیم مشکل خشکسالی حل خواهد شد و حتی اگر بلافاصله بارش بعدی تکرار شود (چون زمین از قبل سیراب شده است) احتمال جاری شدن روان آب‌ها نیزوجود دارد.

هشدار آب منطقه ای تهران نسبت به عواقب خشکسالی‌ها

احمد علی قربانیان معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای تهران در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری فارس اظهار داشت: از مهر ۹۸ تا پایان ۹۸ حدودا ۲۴۰ میلی متر میزان بارندگی استان بوده درحالی که متوسط بلند مدت ۱۵۹ میلی متر بوده است.

قربانیان  افزود: در تالاب بند علی خان با توجه به پیش بینی ها آمدیم سدهای مختلف را رهاسازی کردیم که خوشبختانه توانستیم تالاب ها را به میزان بسیار خوبی شارژ کنیم و از اسفندماه با دبی ۲۰ متر مکعب بر ثانیه آب وارد این تالاب  می شود.

ترک‌های فرونشست دشت ورامین به راه آهن رسیده است

معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای تهران با بیان اینکه هرروز که در بعضی دشت ها شاهد فرونشست روزانه یک میلیمتر هستیم افزود:  بدلیل برداشت بیش از حد آب از سفره های زیرزمینی شاهد فرونشست های زیادی بودیم که یکی از آن ها مربوط به فرونشست زمین در دشت ورامین است که ترک هایش به ریل های راه آهن تهران هم رسیده است.

مصرف آب چقدر است؟

محمدرضا بختیاری مدیرعامل آبفای استان تهران در گفت‌وگو با خبرنگار فارس با اشاره به اینکه مصرف آب در تهران همچنان روند افزایشی دارد، اظهار کرد: در حال حاضر مصرف آب حدود ۳ میلیون متر مکعب بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۵ درصد افزایش یافته است.

وی بیان کرد: روزانه حدود ۱۱۰۰ لیتر در ثانیه از آب سد ماملو به سمت شهرستان‌های جنوب شرق استان تهران روانه می‌شود که نسبت به روزهای پایانی سال ۹۸ حدود ۴۰۰ لیتر در ثانیه بیشتر شده است.

مدیرعامل آبفای استان تهران ادامه داد: با بهبود وضعیت سد ماملو، حق آبه جنوب استان تهران از سد را افزایش دادیم و به این ترتیب برخی از چاه‌هایی که آب با کیفیت پایین داشت را خاموش کردیم.

 با نگاه آماری و تحلیلی به مباحث و مصاحبه‌های مطرح شده متوجه آن می‌شویم که اگرچه در سال ۹۷ و ۹۸ بارش های نسبتا خوبی را در سطح استان تهران شاهد بودیم اما این بارش‌ها علی رغم برکاتش نتوانسته مشکل خشکسالی دشت تهران را مرتفع سازد مؤید این تحلیل نیز می‌تواند جداول آماری زیر باشد:

جدول میزان بارش های تهران در یک بازه ده ساله

ملاحظه می‌کنیم مابین سال های ۸۸ تا ۹۸  کل استان تهران در ۸۹.۵ درصد مواقع درگیر خشکسالی بوده که شاید اگر این بارش‌ها طی دوسال اخیر زیاد نبود به ۱۰۰ درصد هم نزدیک می‌شد.

نمودار دایره ای تحلیل میزان خشکسالی استان تهران در ده سال اخیر

شاید باید به این گفته مدیر هواشناسی یقین پیدا کنیم که علی رغم افزایش بارش‌ها اما چون شتاب مصرف انسانی آن ، هم در شرب و هم در کشاورزی سیر تندی دارد نمی توان به بارش‌های اخیر دلخوش ماند و راهکار حل بحران خشکسالی را باید در مدیریت مصرف صحیح آب جستجو کرد.

همچنین حتی این را نیز نمی‌توان گفت که اگر بارش‌ها برفرض به ۱۰۰۰ میلی متر در سال هم برسد این مشکل حل می‌شود چرا که در آن صورت خاک و زمین توانایی جذب این مقدار آب را ندارند و همین مقدار آب در سفره‌های زیرزمینی نیز به علت صدها سال نفوذ آب به این سفره‌ها بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *